Azərbaycan Texnologiya Universiteti humanitar 

elmlər və multikulturalizm  kafedrasının baş   

müəllimi Abbasova Səlminə Hidayət qızı

Azərbaycanda hər il avqustun 1-i "Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü" kimi təntənə ilə qeyd olunur. Bu əlamətdar gün təkcə əlifba islahatının uğurlu yekununu deyil, həm də xalqımızın minilliklər boyu formalaşan milli kimliyinin, mənəvi sərvətinin və dövlətçilik ənənəsinin rəmzini təcəssüm etdirir. Çünki dövlət dili anlayışı yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, eyni zamanda müstəqil dövlətçiliyin başlıca atributu, suverenliyin ideoloji əsasıdır. Ana dilinin qorunması, saflığının təmin edilməsi və daxili imkanları hesabına inkişaf etdirilərək dünya miqyasında layiqli yer tutması hər zaman Azərbaycan dövlətinin strateji diqqət mərkəzində olmuşdur.

Azərbaycan dilinin dövlət dili statusu qazanmasında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin misilsiz xidmətləri var. Sovet hakimiyyəti illərində milli dillərin sıxışdırıldığı, ideoloji təzyiqlərin mövcud olduğu mürəkkəb bir şəraitdə ana dilinin hüquqlarının qorunması böyük cəsarət və uzaqgörənlik tələb edirdi. Məhz belə bir tarixi mərhələdə — 1978-ci il aprelin 2-də IX çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sessiyasında Ümummilli Liderin prinsipial mövqeyi və cəsarətli təşəbbüsü ilə Konstitusiyanın 73-cü maddəsi "Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir" formasında təsdiqlənmişdir.

Ulu Öndərin "Fəxr edə bilərik ki, bizim zəngin, böyük söz ehtiyatına malik Azərbaycan dilimiz var" (1994), "Öz dilini bilməyən, öz dilini sevməyən adam öz tarixini yaxşı bilə bilməz" (1996) və "Dil, dil, bir də dil... Dili inkişaf etdirməliyik" (2003) kimi müdrik fikirləri ana dilinin zənginliyini, daxili imkanlarını və strateji əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.

Müstəqillik dövründə bu siyasi-hüquqi xətt keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə qədəm qoydu. 1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilən Konstitusiyanın 21-ci maddəsində Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit olundu. Ümummilli Liderin 2001-ci il 18 iyun tarixli Fərmanı ilə Latın qrafikalı əlifbaya tam keçid təmin edildi və bu sahədə dövlət siyasətini tənzimləyən Prezident yanında Dövlət Dil Komissiyası yaradıldı. Həmin ilin 9 avqust Fərmanı ilə avqustun 1-i "Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü" kimi təsis olundu, 2002-ci il 30 sentyabr tarixində "Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında" Qanunun qəbul edilməsi ilə isə ana dilimizin hüquqi statusu və işlənmə dairəsi tam nizamlandı.

Ümummilli Liderin ana dilinin qorunması istiqamətindəki strateji siyasi xətti Prezident İlham Əliyev tərəfindən yeni müstəvidə inamla davam etdirilir. 2004-cü il 12 yanvar tarixli Sərəncamla Latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi təmin edildi, 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamla isə "Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı" təsdiqləndi.

Dövlət başçısının 2018-ci il 17 iyul tarixli Sərəncamı Azərbaycan dilinin elektron məkanda istifadəsinin genişləndirilməsinə, həmin ilin noyabrında imzalanan Fərman isə dilin saflığının qorunmasına həsr olundu. Bu sənəd əsasında Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarı ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzi fəaliyyətə başladı. 2019-cu il 16 aprel tarixli Qərarla isə "Azərbaycan dilinin Orfoqrafiya Normaları" təsdiq edildi. Nəhayət, 2025-ci il 31 iyul tarixli Fərmanla Azərbaycan dilinin normalarına əməl olunmasına nəzarət və dilin inkişafını təmin etmək səlahiyyəti Mədəniyyət Nazirliyinə həvalə olundu.

Prezident İlham Əliyev öz çıxışlarında dəfələrlə vurğulamışdır ki, Azərbaycan dili daxili imkanları hesabına zənginləşən, xarici təsirlərə ehtiyacı olmayan bir dildir və onun saflığının qorunması hər bir vətəndaşın müqəddəs borcudur. Bu strateji yanaşma dünyada 50 milyondan çox soydaşımızın ana dili olan Azərbaycan dilinin mədəni-mənəvi nüfuzunu qorumaqla yanaşı, onun qlobal miqyasda milli kimlik daşıyıcısı kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

1 Avqust tarixi yalnız təqvimdəki əlamətdar bir gün deyil, həm də ana dilimizə sahib çıxmaq, onun zənginliklərini yaşatmaq və gələcək nəsillərə təmiz bir irs kimi ötürmək istiqamətində hər bir vətəndaşın üzərinə düşən milli və mənəvi məsuliyyətin təcəssümüdür. Dövlət səviyyəsində hüquqi bazanın möhkəmləndirilməsi və Monitorinq Mərkəzinin yaradılması ana dilimizin qorunması yolunda etibarlı bünövrədir. Bu bünövrə üzərində ədəbi dil normalarına əməl etmək və dilimizin saflığını qorumaq isə hər bir Azərbaycan vətəndaşının vicdan və vətəndaşlıq borcudur.

Azərbaycan Texnologiya Universitetinin (ATU) 2025/2026-cı tədris ilinin  bakalavriat və magistratura səviyyəsi üzrə bir qrup məzunlarına elektron diplomların verilməsinə başlanılıb. 

Elektron diplomların ilk olaraq universiteti fərqlənmə ilə bitirən ATU məzunlarına verilməsi nəzərdə tutulub. 

Bu addımla ATU region universitetləri arasında məzunlarına rəqəmsal diplom təqdim edən ilk ali təhsil müəssisəsi olub.

Bu proses “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 27-ci maddəsinə və Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunmuş müvafiq qaydalara əsasən həyata keçirilir. Qanunvericiliyə uyğun olaraq, doktorantura istisna olmaqla, təhsilin hər hansı pillə və səviyyəsini bitirən şəxslərə “Təhsil Mərkəzləşdirilmiş İnformasiya Sistemi”ndə yaradılan elektron dövlət sənədi təqdim edilir.

Universitetin bakalavr və magistratura təhsil səviyyələri üzrə bu ilki məzunlarının elektron diplomları artıq rəsmi qaydada imzalanıb. Bu rəqəmsal sənədlər bütün məzunlar üçün “mygov” rəqəmsal hökumət platformasında əlçatan olacaq. Elektron diplomların əldə olunması ilə bağlı çətinlik yaşayan məzunlar Tədrisin təşkili və idarə edilməsi şöbəsinin əməkdaşı Fuad Qəmərliyə müraciət edə bilərlər (İnzibati bina, I mərtəbə, əlaqə nömrəsi: 055 883 87 01).

Azərbaycan Texnologiya Universiteti (ATU) əməkdaşları Dövlət İmtahan Mərkəzində (DİM) baş tutan ali təhsil müəssisələrinin sərgisində iştirak edir. Sayca IIl dəfədir təşkil edilən sərginin bu gün baş tutan açılış tədbirində ATU-nu İnnovasiya Mərkəzinin direktoru Elnur Əhmədov və əməkdaşı Aqşin Hüseynov təmsil edir. ATU stendində abituriyentlərə universitetdə aparılan kadr hazırlığı barədə geniş məlumat verilir, stendə yaxınlaşan ziyarətçilərin çoxsaylı sualları cavablandırılır.

Qeyd edək ki, respublikanın dövlət və özəl ali təhsil müəssisələrinin, həmçinin müxtəlif qurumların iştirakı ilə baş tutan sərgini ziyarət etmək üçün minlərlə şəxs qeydiyyatdan keçib. Onların arasında abituriyentlərlə yanaşı, valideynlər, ekspertlər də var. 

Sərginin keçirilməsində məqsəd ixtisas seçimindən öncə abituriyentləri ali təhsil müəssisələrinin mövcud imkanları ilə tanış etmək və onların ixtisas seçiminin müəyyən olunmasına dəstək göstərməkdir.

Azərbaycan Texnologiya Universitetinin (ATU) Tələbə Gənclər Təşkilatının fəal üzvlərindən ibarət komandası “Şəhərsalma və Memarlıq İli”nə həsr olunan “Respublika Gənclər Debat Forumu: Yay 2026”nın qalibi olub.

Gənclər və İdman Nazirliyinin dəstəyi, “Vətəndaş Cəmiyyətində Debat” İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə keçirilən forumda ölkənin 10-dan çox regionunun qalib komandaları bir araya gələrək şəhərsalma, memarlıq, dayanıqlı inkişaf, urbanizasiya və müasir şəhər mühitinin formalaşdırılması mövzularında debat aparıblar.

Gərgin və maraqlı mübarizənin yekununda Gəncə–Daşkəsən regionunu təmsil edən ATU komandası bütün rəqiblərini geridə qoyaraq çempion adını qazanıb.

Forumun fərdi nəticələrində də ATU tələbələri uğur əldə ediblər. Belə ki, “Ən yaxşı natiq” nominasiyası üzrə ölkə birinciliyi və ikinciliyi Gəncə–Daşkəsən regionunu təmsil edən Azərbaycan Texnologiya Universitetinin tələbələrinə məxsus olub.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 21 iyul 2026-cı ildə Almaniya Federativ Respublikasına rəsmi səfəri iki dövlət arasındakı münasibətlərin yeni strateji mərhələsinin başlanğıcı kimi tarixə düşdü. Səfər çərçivəsində Azərbaycan və Almaniya arasında enerji, ticarət, nəqliyyat və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə mühüm sənədlər imzalandı. Prezident İlham Əliyev Ermənistanla sülh sazişini regionda uzunmüddətli sabitlik üçün tarixi dönüş nöqtəsi adlandıraraq, Avropa İttifaqının bu prosesə verdiyi dəstəyi də yüksək qiymətləndirdi. 

Azərbaycan-Almaniya münasibətlərinin strateji sütunlarından biri enerji sahəsidir. Avropanın enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi fonunda Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyev Berlində bəyan etdi ki, Azərbaycan Almaniyaya qaz və neft tədarükünü artırmağa hazırdır. SOCAR vasitəsilə illik 2 milyard kubmetr qaz ixracı planı Avropanın enerji xəritəsində mühüm dəyişiklik yaradır və Almaniyanın enerji diversifikasiyası strategiyasına uyğun gəlir. Bu addım həm Avropanın enerji asılılığını azaltmaq, həm də Azərbaycanı Avropanın enerji təhlükəsizliyində aparıcı oyunçuya çevirmək baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır.

Enerji əməkdaşlığının davamlılığı bölgədə sabitlikdən asılıdır. Məhz bu səbəbdən Prezident İlham Əliyev Ermənistanla sülh sazişini regionda sabitlik və yeni iqtisadi imkanların açılması baxımından tarixi addım kimi təqdim etdi: “Bu il biz həm Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti cənab Koştanın, həm Avropa Komissiyasının Prezidenti xanım Fon der Lyayenin Azərbaycana səfərlərinin şahidi olmuşuq. Bu səfərlərin çox böyük siyasi mənası var. Bu, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasındakı əlaqələri daha da gücləndirəcək. Almaniya Avropa İttifaqına üzv olan ölkələr arasında lider olduğu üçün burada təbii ki, həm Almaniyanın rolu çox böyükdür, eyni zamanda, gələcək əməkdaşlıq üçün də əminəm ki, Almaniya öz səylərini göstərəcək”. Bu saziş Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün bərqərar olunmasına, sərhədlərin açılmasına və regional əməkdaşlığın genişlənməsinə şərait yaradır. Almaniya tərəfi də bu prosesi yüksək qiymətləndirərək, Avropa İttifaqının bölgədə sabitlik və inkişafı dəstəklədiyini vurğuladı. Sülh sazişi yalnız siyasi müstəvidə deyil, həm də iqtisadi və sosial sahələrdə yeni imkanların açılmasına zəmin yaradır.

Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən digəri iqtisadi əməkdaşlıqdır. Səfər çərçivəsində “Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurası”nın yaradılması barədə Birgə Bəyannamə imzalandı. Bu yeni platforma iki ölkənin özəl sektorları arasında davamlı dialoq və əməkdaşlıq üçün institusional çərçivə yaradır. Biznes Şurası vasitəsilə şirkətlər arasında birbaşa əlaqələrin gücləndirilməsi, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması nəzərdə tutulur. Bu addım Azərbaycan–Almaniya iqtisadi münasibətlərinin uzunmüddətli inkişafına xidmət etməklə yanaşı, Avropa bazarında Azərbaycanın mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək.

Prezident İlham Əliyev nəqliyyat və logistika sahəsini də Azərbaycan–Almaniya əməkdaşlığının mühüm istiqamətlərindən biri olduğunu qeyd etdi, xüsusi olaraq Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətini vurğuladı: “Azərbaycan öz nəqliyyat infrastrukturunu təkmilləşdirir. Keçən il Orta Asiya məşvərət formatına tamhüquqlu üzv olmaqla, Azərbaycan bir növ Orta Asiya ilə Avropa arasında körpü rolunu oynayır və bu rol getdikcə artacaqdır. Bir çox istiqamətlər üzrə konkret fəaliyyət planı nəzərdə tutulur”. O, Alat limanına qoyulan sərmayələrin Çin–Avropa yükdaşımalarını artıracağını qeyd edərək, Azərbaycanın qlobal tranzit mərkəzinə çevrilmək potensialını ön plana çıxardı. Bu təşəbbüs yalnız regional iqtisadi əlaqələri gücləndirmir, həm də Avropa ilə Asiya arasında etibarlı və sürətli nəqliyyat marşrutlarının formalaşmasına xidmət edir. Almaniya tərəfi də Orta Dəhlizin Avropa sənayesi üçün strateji imkanlar yaratdığını vurğuladı.

Tarixi səfər zamanı Azərbaycan–Almaniya əməkdaşlığının mühüm istiqamətlərindən biri olaraq elm və innovasiya sahəsinə də diqqət yetirildi. Rəqəmsal transformasiya, ERP sistemlərinin tətbiqi və vahid ekosistemə inteqrasiya məsələləri müzakirə olundu. Qeyd edildi ki, bu əməkdaşlıq iki ölkə arasında texnoloji tərəfdaşlığın güclənməsinə, rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına və innovasiya layihələrinin həyata keçirilməsinə şərait yaradır. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycanın rəqəmsal transformasiya strategiyası Avropa təcrübəsi ilə birləşdirildikdə, ölkənin iqtisadi modernləşməsi daha sürətli və davamlı olacaq. Almaniya tərəfi də bu sahədə birgə layihələrin genişləndirilməsini dəstəklədiyini bəyan etdi.

Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri yalnız iki ölkə arasında imzalanan sənədlərlə məhdudlaşmadı, həm də gələcək əməkdaşlığın yol xəritəsini müəyyənləşdirdi. Enerji təhlükəsizliyi, sülhün möhkəmlənməsi, iqtisadi tərəfdaşlıq, nəqliyyat-logistika və innovasiya sahələrində atılan addımlar Azərbaycan–Almaniya münasibətlərini yeni keyfiyyət mərhələsinə yüksəltdi. Bu səfər göstərdi ki, tərəflər yalnız bu günün ehtiyaclarını deyil, həm də sabahın çağırışlarını birlikdə qarşılayacaq. Azərbaycan və Almaniya arasında qurulan yeni strateji çərçivə gələcəkdə regional və qlobal miqyasda əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə imkan verəcək.

Azərbaycan Texnologiya Universiteti

Humanitar elmlər və multikulturalizm kafedrasının

baş müəllimi Zəminə Novruzova

Azərbaycan Texnologiya Universitetinin (ATU) rektoru Yaşar Ömərov  “Yay Fest 2026”nın Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında təşkil olunan "Rəqəmsal dövlət" düşərgəsinin "Gələcəyin insanı: Bacarıq, yoxsa diplom?" adlı panel sessiyasında spiker qismində çıxış edib.

Çıxışı zamanı Yaşar Ömərov müasir dövrdə ali təhsilin yalnız nəzəri biliklərin ötürülməsi ilə məhdudlaşmadığını, universitetlərin tələbələrə əmək bazarının tələblərinə uyğun praktik bacarıqlar, rəqəmsal səriştələr və innovativ düşüncə formalaşdırmalı olduğunu vurğulayıb. Bildirib ki, rəqabətqabiliyyətli insan kapitalının yetişdirilməsi, innovasiya ekosisteminin gücləndirilməsi və ölkənin rəqəmsal inkişaf hədəflərinə nail olunmasında ali təhsil müəssisələrinin üzərinə mühüm məsuliyyət düşür. Rektor qeyd edib ki, rəqəmsallaşma şəraitində diplom öz əhəmiyyətini qorusa da, onun real bacarıqlar və praktiki təcrübə ilə tamamlanması məzunların rəqabətqabiliyyətliliyinin əsas şərtidir.

Panel sessiyasının sonunda Yaşar Ömərov festival iştirakçılarını maraqlandıran sualları cavablandırıb, ali təhsildə rəqəmsallaşma, innovasiya və gənclərin gələcəyin çağırışlarına hazırlanması ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatı İttifaqının təşkilatçılığı ilə keçirilən "Yayfest" gənclər festivalı gənclərin bilik və bacarıqlarının inkişafı, şəbəkələşməsi və müxtəlif istiqamətlər üzrə təcrübə mübadiləsinin təşviqi məqsədilə 8 fərqli mövzu üzrə düşərgələr formatında təşkil olunur.