15 aprel Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin hörmət və ehtiramla yad edilən xüsusi tarixlərdən biridir. Bu gün görkəmli oftalmoloq-alim, akademik, ictimai xadim Zərifə Əliyevanin anım günüdür. Onun həyatı və fəaliyyəti Azərbaycan tibb elminin inkişaf salnaməsinə qızıl hərflərlə yazılmışdır. Zərifə xanım təkcə peşəkar həkim və alim deyil, həm də yüksək mənəviyyata, insani dəyərlərə sahib bir şəxsiyyət kimi xalqın qəlbində əbədi yer qazanmışdır.

Zərifə Əliyevanın həyat yolu onun uşaqlıq illərindən başlayaraq elmə və insanlara xidmət ruhu ilə formalaşmışdır. O, biliklərə olan marağı, öyrənməyə həvəsi və insanlara kömək etmək istəyi ilə seçilirdi. Hələ gənc yaşlarından həkimlik peşəsini seçməsi təsadüfi deyildi. Onun daxili dünyasında insan sağlamlığına xidmət etmək ən ali məqsəd kimi formalaşmışdı. Tibb təhsilini uğurla başa vurduqdan sonra o, oftalmologiya sahəsini seçərək bu istiqamətdə dərin elmi araşdırmalara başladı. O dövrdə bu sahə üzrə tədqiqatlar geniş inkişaf mərhələsində idi və Zərifə Əliyeva bu elmi boşluqları dolduran nadir alimlərdən biri oldu.

Zərifə Əliyevanın elmi fəaliyyəti Azərbaycan oftalmologiya məktəbinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. O, xüsusilə peşə ilə bağlı göz xəstəliklərinin öyrənilməsi sahəsində fundamental tədqiqatlar aparmışdır. Kimya sənayesində, ağır istehsalat sahələrində çalışan insanların görmə orqanlarında yaranan problemlərin səbəbləri, inkişaf mexanizmləri və profilaktikası onun elmi araşdırmalarının əsas istiqamətlərindən biri olmuşdur. Onun bu sahədə apardığı tədqiqatlar yalnız Azərbaycan üçün deyil, ümumilikdə sovet oftalmologiya elmi üçün də böyük əhəmiyyət daşıyırdı. O, xəstəliklərin erkən diaqnostikası və profilaktikası istiqamətində yeni yanaşmalar irəli sürmüş, praktik tibbdə tətbiq olunan mühüm metodların müəlliflərindən biri olmuşdur. Zərifə Əliyeva eyni zamanda yüksək elmi məktəb yaratmışdır. Onun rəhbərliyi altında yetişən gənc həkimlər və tədqiqatçılar bu gün də Azərbaycan tibb elminin inkişafında mühüm rol oynayırlar. O, biliklərini səxavətlə bölüşən, tələbələrinə yalnız elmi deyil, həm də insani keyfiyyətləri aşılayan bir müəllim kimi tanınırdı.

Zərifə Əliyevanı fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərdən biri də onun yüksək həkimlik etikası və insana olan dərin hörməti idi. O, pasiyentlərinə yalnız xəstə kimi deyil, bir insan kimi yanaşırdı. Hər bir xəstənin problemi onun üçün fərdi və vacib idi. Onun qəbuluna gələn insanlar təkcə tibbi yardım almır, həm də mənəvi rahatlıq tapırdılar. Zərifə xanımın sadəliyi, səmimiyyəti və diqqəti onu xalq arasında sevilən bir həkimə çevirmişdi. O, hər zaman insanlara ümid verməyə, onların ağrılarını azaltmağa çalışırdı.

Zərifə Əliyevanın elmi irsi bu gün də Azərbaycan səhiyyəsinin əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Onun monoqrafiyaları, elmi məqalələri və metodik tövsiyələri müasir oftalmologiya praktikasında geniş istifadə olunur. O, elmi fəaliyyətini yalnız laboratoriya və klinika ilə məhdudlaşdırmır, nəticələrin praktik tətbiqinə xüsusi önəm verirdi. Onun yaratdığı elmi məktəb bu gün də yaşayır və inkişaf edir. Bir çox gənc alimlər onun ideyalarından ilham alaraq yeni tədqiqatlar aparırlar. Bu isə Zərifə Əliyevanın elmi irsinin nə qədər dəyərli və davamlı olduğunu göstərir.

Zərifə Əliyeva yalnız elm və tibb sahəsində deyil, həm də ictimai sahədə fəal idi. O, əhalinin sağlamlıq maarifləndirilməsi istiqamətində müxtəlif təşəbbüslərlə çıxış edirdi. İnsanların göz sağlamlığının qorunması, profilaktik müayinələrin əhəmiyyəti barədə geniş maarifləndirmə işləri aparırdı. Onun təşəbbüsləri nəticəsində bir çox səhiyyə layihələri həyata keçirilmiş, xüsusilə peşə xəstəliklərinin qarşısının alınması sahəsində mühüm addımlar atılmışdır. O, sağlam cəmiyyətin formalaşmasında tibbin rolunu hər zaman ön plana çəkirdi.

15 aprel – Zərifə Əliyevanın anım günü – təkcə bir xatirə tarixi deyil, həm də onun ideyalarının yenidən xatırlandığı, irsinin təhlil olunduğu və gələcək nəsillərə ötürüldüyü gündür.  Çünki Zərifə Əliyeva kimi şəxsiyyətlərin həyatı gənclər üçün həm elmə, həm də insanlığa xidmət nümunəsidir. Zərifə xanımın həyatı və fəaliyyəti göstərir ki, elmə, insana və mənəviyyata həsr olunmuş bir ömür heç vaxt unudulmur. O, Azərbaycan tibb elmini inkişaf etdirən, insanlara ümid bəxş edən və yüksək mənəvi dəyərləri ilə seçilən nadir şəxsiyyətlərdən biri olmuşdur. Onun adı bu gün də hörmətlə çəkilir, elmi irsi öyrənilir və gələcək nəsillərə ötürülür. 15 aprel tarixi isə yalnız bir anım günü deyil, həm də bir məktəbdir – elmə, zəhmətə və insanlığa xidmət məktəbi. Zərifə Əliyevanın xatirəsi xalqın yaddaşında daim yaşayacaq və onun qoyduğu izlər Azərbaycan elminin inkişaf yolunu işıqlandırmağa davam edəcəkdir.

Azərbaycan Texnologiya Universiteti

Sosial məsələlər və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə prorektor

Şahmar Umud oğlu Həsənov