Bu günlərdə beynəlxalq münasibətlər sistemi mürəkkəb və ziddiyyətli mərhələdən keçir. Geosiyasi rəqabətin artması, regional münaqişələrin dərinləşməsi və qlobal əməkdaşlıq mexanizmlərinin zəifləməsi dünya nizamının yeni transformasiya mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Məhz belə bir şəraitdə keçirilən XIII Qlobal Bakı Forumu beynəlxalq ictimaiyyət üçün aktual problemlərin müzakirə olunduğu mühüm platforma kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Forum Bakı şəhərində, “Gülüstan Sarayı”nda Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin təşkilatçılığı və Cənab Prezident İlham Əliyevin himayəsi ilə keçirildi. Tədbirin əsas mövzusu “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” idi. Bu mövzu müasir beynəlxalq münasibətlər sisteminin reallıqlarını əks etdirərək dövlətlər arasında dialoqun, qarşılıqlı anlaşmanın və əməkdaşlığın vacibliyini ön plana çıxarır.
2013-cü ildən etibarən keçirilən Qlobal Bakı Forumu qısa müddətdə dünyanın nüfuzlu beynəlxalq müzakirə platformalarından birinə çevrilmişdir. Forum müxtəlif ölkələrdən dövlət və hökumət başçılarını, sabiq liderləri, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrini, alimləri və ekspertləri bir araya gətirərək qlobal problemlərin müzakirəsinə şərait yaradır. Bu platforma beynəlxalq siyasətdə qarşılıqlı etimadın və dialoqun təşviqinə mühüm töhfə verir. Forumun əsas məqsədi yalnız müasir dünyada mövcud olan problemlərin təhlili deyil, eyni zamanda onların həlli yollarının müzakirəsi və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsidir. Qlobal təhlükəsizlik, enerji təhlükəsizliyi, geosiyasi dəyişikliklər, iqlim problemləri və regional münaqişələr kimi məsələlər tədbirin gündəliyində xüsusi yer tutur.
Forumun açılış mərasimində çıxış edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qeyd etdi ki, müasir dünya yeni və mürəkkəb keçid mərhələsindədir. Bu mərhələ beynəlxalq münasibətlər sistemində qeyri-müəyyənliklərin artması ilə xarakterizə olunur. Dünya artıq əvvəlki kimi təkqütblü sistem çərçivəsində fəaliyyət göstərmir, lakin yeni çoxqütblü sistem də tam formalaşmayıb. Prezident vurğuladı ki, belə bir vəziyyət dövlətlər arasında rəqabəti gücləndirir və beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmlərinin effektivliyini azalda bilər. Bu səbəbdən qlobal problemlərin həlli üçün dialoq və əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması yalnız qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüquqa əsaslanan münasibətlər vasitəsilə mümkündür.
Cənab Prezident çıxışında beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini xüsusi vurğuladı. Onun fikrincə, müasir dövrdə qlobal çağırışlar yalnız bir ölkənin və ya bir regionun səyləri ilə həll edilə bilməz. Bu problemlər bütün beynəlxalq ictimaiyyətin birgə fəaliyyətini tələb edir. Bu baxımdan, Qlobal Bakı Forumu müxtəlif ölkələrdən olan liderləri və ekspertləri bir araya gətirərək qlobal dialoqun inkişafına mühüm töhfə verir. Forumda aparılan müzakirələr dövlətlər arasında etimadın möhkəmlənməsinə və beynəlxalq münasibətlərdə daha konstruktiv yanaşmaların formalaşmasına xidmət edir.
Forum həm də Azərbaycanın beynəlxalq arenada artan rolunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Son illər ölkəmiz regionda sabitliyin və əməkdaşlığın təşviqinə yönəlmiş mühüm təşəbbüslərlə çıxış edir. Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq tədbirlər və forumlar ölkənin qlobal dialoq mərkəzlərindən birinə çevrildiyini göstərir. Bu kontekstdə Qlobal Bakı Forumu beynəlxalq əməkdaşlıq üçün mühüm platforma olmaqla yanaşı, Azərbaycanın diplomatik fəaliyyətinin və beynəlxalq nüfuzunun artmasının da göstəricisidir. Müxtəlif ölkələrdən yüzlərlə iştirakçının bu tədbirdə iştirak etməsi Azərbaycanın qlobal məsələlərin müzakirəsində fəal rol oynadığını təsdiqləyir.
Nəticə etibarı ilə demək olar ki, “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusunda keçirilən XIII Qlobal Bakı Forumu beynəlxalq ictimaiyyət üçün aktual problemlərin müzakirə edildiyi mühüm tədbir oldu. Forum bir daha göstərdi ki, müasir dünyada sülhün və sabitliyin qorunması üçün dövlətlər arasında dialoq və əməkdaşlıq əvəzsiz əhəmiyyət daşıyır.
Cənab Prezidentin forumdakı çıxışı isə beynəlxalq ictimaiyyətə mühüm mesaj verdi: müasir dünyada artan fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması yalnız qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquqa sadiqlik və konstruktiv dialoq vasitəsilə mümkündür. Bu baxımdan, XIII Qlobal Bakı Forumu qlobal problemlərin müzakirəsi və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafı üçün vacib platforma olmaqla yanaşı, dünya dövlətləri arasında qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsinə də mühüm töhfə verir.
Şahmar Umud oğlu Həsənov
Azərbaycan Texnologiya Universitetinin
sosial məsələlər və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə prorektoru
